co to jest ekslibris...
Dodane przez redakcja dnia Luty 15 2018 20:51:54

Co to jest ekslibris? Nazwa pochodzi od łacińskiego zwrotu ex libris i dosłownie oznacza „z książek” Dlaczego z książek? Bo wcześniej ekslibris był do nich wklejany. Dawne ekslibrisy można jeszcze zobaczyć w starych drukach, gromadzonych w bibliotekach i muzeach.


Tradycyjnie pojmowany ekslibris kojarzony jest z niewielką odbitką graficzną* zawierającą w polu kompozycji dedykację, na którą składa się zwrot ex libris lub jego zamiennik, np. ex bibliotheca, ex numismaticis, z książek, i który jest połączony z imieniem i nazwiskiem właściciela, czyli osoby zamawiającej ekslibris. W miejscu nazwiska konkretnej osoby może pojawić się nazwa instytucji, np. biblioteki, muzeum lub urzędu. Taką odbitkę przyklejano na wewnętrzną stronę przedniej okładki książki dla udokumentowania przynależności woluminu do określonego księgozbioru.

Narodził się wkrótce po pojawieniu się pierwszych drukowanych książek, na pocz. II poł. XV wieku w Niemczech. Miał chronić książkę przed zgubieniem, wyrażać dumę właściciela z faktu posiadania jej i miał ją zdobić. Przez kilka wieków ekslibris służył książce. W II połowie XIX stulecia nastąpił zmierzch i upadek tej formy oznaczenia własności książki. Szczęśliwie nie został całkiem zapomniany. Początek XX przyniósł nie tylko odrodzenie, ale i emancypację ekslibrisu, który stopniowo tracił swoją funkcję użytkową, by w końcu odkleić się od książki i przeobrazić w dedykowaną miniaturę graficzną funkcjonującą jako obiekt kolekcjonerski i ekspozycyjny.

Współcześnie poza nazwą „ekslibris” funkcjonuje określenie „dedykowana miniatura graficzna” lub „księgoznak”.

Funkcję jaką niegdyś pełnij ekslibris spełnia obecnie prosta w formie i bardzo popularna pieczątka biblioteczna. Informuje o przynależności książki do konkretnej biblioteki, bądź księgozbiorów innych instytucji. Natomiast najbardziej popularną formą oznaczenia zbiorów prywatnych był kiedyś i jest obecnie własnoręczny podpis właściciela księgozbioru.

Wykorzystano informacje ze strony http://biennale.zamek.malbork.pl/index.php?p=oekslibrisie

I właśnie dwa dedykowane ekslibrisy Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej otrzymało w prezencie od Lechosława Kubiaka – Honorowego Członka TPZK i jego syna Andrzeja. Pan Lechosław wraz z synem sami je opracowali. Jesteśmy ogromnie dumni, że nasze stowarzyszenie będzie mogło w ten sposób oznakować wszystkie nasze książki zgromadzone w Biblioteczce Regionalnej prowadzonej przez Towarzystwo od kilkudziesięciu lat. Przypomnieć należy, że Biblioteczką Regionalną TPZK zajmuje się nieustająco Barbara Łuczak – sekretarz i kronikarz TPZK.

 

Images: Exksibris TPZK 2.jpg Images: Ekslibris TPZK 1.jpg




 


Treść rozszerzona