cmentarz żydowski w Łodzi
Dodane przez redakcja dnia Czerwiec 27 2018 19:02:52

Zapraszamy mieszkańców Kutna na wyjazd edukacyjny, podczas którego zwiedzać będziemy cmentarz żydowski w Łodzi oraz Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi.

Wyjazd nastąpi w dniu 15 lipca 2018 roku o godz. 11.3o z przystanku autobusowego przy ul. Kościuszki naprzeciwko Stadionu  Miejskiego. Powrót z Łodzi do Kutna około godziny 18.oo.

Koszt wyjazdu: 10,oo zł

Zapisy w biurze Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej we wtorki w godz. 16.oo-19.oo

Wyjazd edukacyjny organizowany jest w ramach zadania publicznego pn. „Na krawędzi pamięci…, rzecz o kutnowskich Żydach” dofinansowanego ze środków Prezydenta Miasta Kutno. Images: hk.jpg

Cmentarz żydowski w Łodzi powstał w 1892 r. jako druga nekropolia dla wyznawców religii mojżeszowej w Łodzi. Pierwszy, nieistniejący już cmentarz żydowski założony w 1811 r. zlokalizowany był przy ul. Wesołej. Wielka kariera Łodzi jako ośrodka przemysłu włókienniczego oraz związana z tym eksplozja demograficzna spowodowały brak miejsca na nowe pochówki. Stary cmentarz żydowski kilkakrotnie powiększano, lecz łącznie spoczęło na nim około 3870 osób. Decyzją okupacyjnych władz administracyjnych 26 VI 1942 r. cmentarz został zlikwidowany. Pozostałości po nim usunięto w latach 40, gdy na terenie dawnej nekropolii powstało osiedle mieszkaniowe i inne.

W poł. XIX w. 21 % mieszkańców Łodzi stanowili Żydzi. W 1939 r. ich liczba sięgała 230 tys. Decyzję o utworzeniu nowego miejsca pochówków dla wyznawców religii mojżeszowej przyspieszyła także epidemia cholery, jaka wybuchła w Łodzi w 1892 r. W pierwszym roku funkcjonowania cmentarza na „polu cholerycznym” spoczęło 700 osób. Ogromne zasługi w założeniu nowego cmentarza miał najznaczniejszy przedsiębiorca żydowski w Łodzi – Izrael Poznański, który pod budowę nekropolii przekazał kilka hektarów ziemi. W 1896 r. inna łódzka filantropka – Mina Konsztadt, wdowa po fabrykancie Hermanie Konsztadcie ufundowała Dom Przedpogrzebowy zaprojektowany przez Adolfa Zeligsona. W 1916 r. cmentarz ogrodzono murem ceglanym. Najwięcej pochówków odbyło się na tutejszym cmentarzu podczas okupacji hitlerowskiej. Znaczna część wolnej przestrzeni szybko zamieniła się w „pole gettowe”. Spoczynek na nim znalazło 43 tys. zmarłych lub zamordowanych w gettcie Żydów, Cyganów, a także ofiary odbywających się na jego terenie masowych egzekucji, również Polaków: harcerzy i żołnierzy Armii Krajowej.

W 1975 r. łódzki cmentarz żydowski, największą wówczas w Europie nekropolię wyznawców religii mojżeszowej (42,5 ha) uznano za obiekt zabytkowy i objęto ochroną konserwatorską. Pogrzebano tam od 160 do 200 tys. Żydów. Na cmentarzu znajdują się groby przemysłowców, ludzi nauki i sztuki a także ofiar hitlerowskiej agresji. Wśród ocalałych 70 tys. nagrobków i grobowców są dzieła wyjątkowego formatu. Jednym z piękniejszych grobowców łódzkiego cmentarza jest mauzoleum Leonii i Izraela Poznańskich, wzniesione w latach 1903-1905, według projektu berlińskiej firmy „Cremer & Wolffenstein”. Budowla na planie koła oparta na wieńcu kulumn i filarów zwieńczona jest kopułą ozdobioną wewnątrz mozaiką ze słynnej pracowni weneckiej Andrei Salviatiego. Warto zwrócić uwagę na grobowce innych łódzkich przemysłowców: Prussaków, Jarocińskich, Silbersteinów a także na skromne nagrobki rodziców Juliana Tuwima i Artura Rubinsteina. Alternatywą dla dogłębnego zgłębiania dziejów żydowskich fabrykantów może być spacer "bez planu" wśród zarośniętych alejek cmentarnych w poszukiwaniu niezwykłych symboli nagrobnych.

Wykorzystano informacje ze strony: http://pl.cit.lodz.pl/pokaz/30,22,1,cmentarz-zydowski


Treść rozszerzona