Nazwa użytkownika Hasło | Rejestracja | Zapomniane hasło
Drukuj
Zmniejsz tekst
Powiększ tekst
Dworek Modrzewiowy
  

         

 

Dworek modrzewiowy – siedziba kutnowskich regionalistów

 

        

 

 

 

W roku 2012 w Dworku została przeprowadzona rewitalizacja w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013. Pełna nazwa projektu brzmi: „Poprawa stanu substancji architektonicznej Miasta Kutna poprzez rewitalizację zabytkowego Dworku Modrzewiowego”. Realizacja tego projektu pozwoliła   na przywrócenie dawnej świetności obiektu, przeznaczonego na galerię sztuki i rękodzieła oraz siedziby stowarzyszeń o charakterze kulturalnym, z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych. Wartość całego projektu wyniosła 2.042.902,02 zł, w tym dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej 1.736.466,71 zł.
 Images: DSCF1199.JPG Images: DSCF1196.JPG 

 

                 Obejrzyj program TVP Łódź pt. Dworek w Kutnie zyskał nowy blask    http://lodz.tvp.pl/10002984/dworek-w-kutnie-zyskal-nowy-blask

 

         Od maja 1982 r. siedziba Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej mieści się  w  obiekcie – popularnie zwanym „Dworkiem modrzewiowym” lub „Dworkiem Chlewickich” - niezwykle cennym zabytkiem budownictwa drewnianego w Kutnie. 

 

         Według opinii wielu specjalistów budynek został wzniesiony około połowy XIX w., wówczas praktycznie na zachodnich peryferiach miasta. Natomiast, według innych materiałów znajdujących się w Delegaturze Służby Ochrony Zabytków w Skierniewicach, okres jego realizacji przypada na przełom XVII i XVIII w. Teza wydaje się jednak bardzo wątpliwa. Według niej około połowy XIX w. dworek został odbudowany po pożarze. Budowniczym lub osobą, która odbudowała budynek po pożarze, był Stanisław Starzyński (1831-1907). W 1887 r. założył w Kutnie skład apteczny i drogerę, który po jego śmierci dalej  prowadził Henryk Starzyński. Mieścił się on na Nowym Rynku (obecnie Plac marszałka Józefa Piłsudskiego) w budynku sąsiadującym z obecnym Urzędem Miasta Kutno. Kolejną właścicielką dworku została córka Stanisława - Anna (1872-1904) od około 1895 r. żona Józefa Antoniego Chlewickiego. Po śmierci Anny (1904 r.) współwłaścicielem dworu został Zygmunt Chlewicki (1864-1938) żonaty z Zofią z Korwin-Piotrowskich (1884-1921).

Dworek został zniesiony w stylu klasycystycznym, swoją formą architektoniczną nawiązuje do staropolskiej rezydencji szlacheckiej. Obiekt wybudowano z drewna modrzewiowego jest parterowy. Został nakryty dwuspadowym dachem, prawdopodobnie kiedyś krytym gontem, obecnie blachą. Od frontu posiada niewielki ganek z trójkątnym naczółkiem, wsparty od wewnątrz na parze słupów i dwóch kolumnach, stylizowanych na doryckie, z głównym wejściem pośrodku oraz kolejnymi dwoma po bokach. W najbliższym otoczeniu dworku funkcjonowała (do początku lat dziewięćdziesiątych XX w.), drewniana stodoła oraz kamienna piwnica (zlikwidowana podczas budowy sąsiedniej sali gimnastycznej w 2004 r.). Za tymi obiektami, w kierunku południowym, aż do ul. 29 Listopada, znajdował się obszerny sad owocowy. Został on częściowo zlikwidowany podczas budowy obiektu Banku Narodowego (obecnie siedziba Banku Pekao S.A.), a ostatecznie podczas budowy sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej nr 4 im. Mikołaja Kopernika. Można domniemywać, że w ciągu drugiej połowy XIX w. zespół tych obiektów wchodził w skład niewielkiego gospodarstwa.

Okres od początku XX w. do 1938 r., kiedy właścicielami dworku byli Zofia   i Zygmunt Chlewiccy należał do najlepszych w jego dziejach. Obydwoje byli niezwykle zasłużonymi dla Kutna osobami i należeli do elity kulturalnej miasta. Przez wiele lat (od pocz. XX w.) Chlewicki był bliskim współpracownikiem dr Antoniego Troczewskiego.  Zawodowo od pocz. XX w., z ramienia władz samorządowych Kutna, był taksatorem (inspektorem) ubezpieczeniowym. Przez wiele lat w pomieszczeniach dworku mieściło się jego biuro. Podczas I wojny światowej był członkiem Komitetu Obywatelskiego. Równocześnie był niezwykle aktywnym miejscowym działaczem politycznym Narodowej Demokracji. Od  1915 r. przez wiele lat, z ramienia tej partii, był ławnikiem miejskim (członkiem zarządu miasta). Ponadto był również aktywnym działaczem społecznym, członkiem wielu stowarzyszeń (Towarzystwo Teatralno-Muzyczne, Ochotnicza Straż Pożarna – członek zarządu, Komisja Rozbudowy Gimnazjum w Kutnie) oraz uczestnikiem różnorodnych akcji charytatywnych (zbiórka na Wojsko Polskie i jego wyposażenie, remont kutnowskiego kościoła, rozbudowa gmachu miejscowego gimnazjum) i działań kulturalnych w Kutnie. Również jego małżonka Zofia była aktywną działaczką kutnowskich organizacjach społecznych i uczestniczką wielu akcji charytatywnych. Przez wiele lat pełniła funkcję sekretarza Polskiego Czerwonego Krzyża, była członkiem Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Kutnie, Polskiej Macierzy Szkolnej – skarbnik. Przyczyniła się do powstania  kutnowskiego sierocińca. Jej krótkie, lecz pracowite, dla Kutna życie pięknie charakteryzuje krótka sentencja umieszczona na jego grobie: Żyła prawdą sercem i  ofiarną pracą. A przyświecała niezmąconą pogodą ducha.

Od początku XX w. i w okresie II Rzeczypospolitej obiekt częściowo wykorzystywany był jako stancja dla zamiejscowej młodzieży pobierającej nauki w mieście. Kolejną właścicielką dworku była Maria Ostrowska, która  w 1948 r. kupiła całą nieruchomość od rodziny Chlewickich. W dniu 16 czerwca 1987 r. obiekt został zakupiony przez Urząd Miejski w Kutnie. Wkrótce potem w dniu 24 sierpnia tego roku dworek w całości został przekazany w administrację i użytkowanie Towarzystwu Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej. W latach 1981-1990 funkcjonowała tutaj galeria i pracownia rzeźbiarzy ludowych. Tworzyli i wystawiali tutaj swoje prace najwybitniejsi kutnowscy rzeźbiarze: Henryk Abramczyk, Ryszard Aulich, Andrzej Cichoń, Sławomir Gogół, Sławomir Gorzelak,  Tadeusz Kacalak, Antoni Kamiński, Zbigniew Szczepański, Andrzej Wojtczak i wielu innych. Wówczas też zaczęła się rodzić tutaj kutnowska „szkoła” rzeźby, która później pod nazwą kutnowski ośrodek rzeźbiarski stał się sławny w całej Polsce i poza granicami kraju. Wkrótce potem, w latach 1984-1990, istniała również tutaj galeria i pracownia malarstwa nieprofesjonalnego. Swoje prace podczas licznych wernisaży i wystaw w dworku wystawiali: Eugeniusz Bobrzak, Jan Buczyński, Bogdan Golis, Wanda Jasionowicz, Jadwiga Kurzyńska, Józef Osóbka, Ryszard Narkiewicz, Magdalena Radzimierska, Wiesław Rybczyńska, Edward Sobczak, Henryk Suchiński, Dorota Szybkowska, Edward i Jerzy Truskolawscy Wojciech Waszczyk i wielu innych. Odbywały się też wystawy miejscowych twórców profesjonalnych  (Krystyna Brzozowska) oraz malarzy i fotografików spoza Kutna miedzy innymi Karola Owczarka w Łodzi, Stefana Deptuszewskiego z Pruszkowa, Zygmunta Świątka z Warszawy. Działały wówczas tutaj liczne sekcje Towarzystwa: fotograficzna, hafciarska, historyczna – cykl wydawnictw regionalnych, tablice pamiątkowe, sesje popularnonaukowe, organizacja Muzeum Regionalnego w Kutnie i Archiwum Państwowego w Kutnie, malarska, medalierska – słynna seria kutnowskich medali pamiątkowych, rzeźbiarska, naukowo-techniczna, Społeczny Komitet Rozbudowy Muzeum Bitwy nad Bzurą oraz nieformalna drużyna harcerska. Prowadzona była intensywna działalność gospodarcza. W latach 1988-89 mieściła się tutaj redakcja „Głosu Kutnowskiego”. Odbywali swoje zebrania członkowie Polskiego Towarzystwo Numizmatyczne Koło w Kutnie i Robotniczego Stowarzyszenie Twórców Kultury w Kutnie, mieli spotkania członkowie Koła Byłych Żołnierzy 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty im. ks. Józefa Poniatowskiego. W jego wnętrzach organizowane były wystawy plastyczne, fotograficzne, odczyty i spotkania, plenery, różnorodne konkursy, spotkania z byłymi mieszkańcami Kutna i powiatu kutnowskiego, zjazdy regionalistów województwa płockiego i wiele innych imprez oraz rodziło się lub miało swój początek wiele cennych inicjatyw dla rozwoju kultury ziemi kutnowskiej. W 1986 r., z okazji jubileuszu 600-lecia Kutna, miała tutaj miejsce słynna i dotychczas jedyna w mieście wystawa fotograficzna pt.: Józef Szymańczyk  - fotograf kutnowski.

W dniu 13 marca 1991 r. prawo administracji dworku zostało cofnięte decyzją Kolegium Odwoławczego Sejmiku Samorządowego Województwa Płockiego a budynek przekazany w administrację Muzeum Regionalnemu w Kutnie. Decyzja ta przyniosła poważne ograniczenie różnorodnej działalności prowadzonej przez Towarzystwo w swojej siedzibie. Od 2006 r. jego administracją zajmuje się Zarząd Nieruchomości Miejskich w Kutnie.

Od 1997 r. w dworku ma swoją siedzibę Komitet Redakcyjny rocznika „Kutnowskie Zeszyty Regionalne”. To tutaj rodziły się „zręby” (od lat osiemdziesiątych XX w.) jedynego przez wiele lat czasopisma naukowego, wydawanego na terenie Powiatu Kutnowskiego. Ich uwieńczeniem było wydanie pierwszego tomu rocznika w roku 1997 z okazji jubileuszu 25-lecia powstania TPZK. Przy jego początkach wielkie zasługi miał doc. dr Ryszard Rosin – historyk-mediewista i redaktor naczelny monografii Kutna, pracownik naukowy Uniwersytetu Łódzkiego i członek honorowy TPZK. Od tego czasu odbyło się w dworku dziesiątki spotkań z naukowcami, regionalistami i ludźmi pióra, którzy parają się lub są im bliskie sprawy dziejów tego regionu, jego obyczaje i tradycje oraz ochrona zabytków, a także współczesne problemy ziemi kutnowskiej. Kutnowski rocznik stał się inspiracja do powstania podobnych czasopism w Łowiczu i Zgierzu.

 

 

Na temat tego obiektu i prowadzonej w nim przez kutnowskich regionalistów bogatej działalności na rzecz popularyzacji i rozwoju kultury ziemi kutnowskiej powstała nawet poezja. Jeden z takich wierszy zamieszczamy poniżej.

 

Irena Adaszewska

(Żychlin)

 

 

 

Modrzewiowy dworek w Kutnie

Jest taki dworek z modrzewia składany,
W baśniowe dzieje przeszłości wplatany,

W ziemię wtulony, wiekiem przygarbiony,

wpatrzony w wielkie rozłożyste klony.

      Wysokim dachem jest okapturzony,

      Gęstą zielenią w koło otoczony.

      Na ciemny orzech cały malowany,

      bieli się z dala małymi oknami.

Obok się piętrzą murowane domy,

Gdzieś płynie Ochnia resztkami swej toni,

I chociaż miasto współczesnością bije,

To stary dworek własnym życiem żyje.

      I chociaż skrzypi w nim podłoga sucha,

      Wieczorem świerszczyk coś zagra do ucha,

      To wnętrze swoje otwiera szeroko

      Tym co kulturę miłują głęboko.

Więc kiedy słońce na zachód się skłania,

A zegar wskaże godzinę spotkania,

Wtedy do dworku co czeka stęskniony,

Schodzą się ludzie, każdy z innej strony.

      Są to malarze, rzeźbiarze, poeci,

      Co im dar z nieba strumykami leci,

      W samotnej ciszy szukają wspomnienia,

      Rzeźbią, malują i piszą wspomnienia.

Ten stary dworek jest dla nich ostoją

Tutaj swe siły do twórczości zbroją.

Tutaj, zrzeszeniem razem powiązani,

szczęśliwi, mogą pogwarzyć czasami.

      Przemierzyć dzieje dalekiej przeszłości,

.     Przejrzeć dorobek twórczej współczesności,

      I stworzyć wizję tego co przyniesie

     Przeszłość, gdy wejdzie w nowe tysiąclecie.

Niech nam ten dworek długo jeszcze żyje,

Plony kultury pod swym dachem kryje.

Aby po latach nowe pokolenia.

Mogły odnaleźć swych przodków marzenia.

 

Żychlin, dnia 5 X 1992 r.

 

 

 Wykorzystano fragmenty artykułu dotyczącego Dworku Modrzewiowego autorstwa ś.p. Andrzeja Urbaniaka z X jubileuszowego tomu Kutnowskich Zeszytów Regionalnych.

 

 

 

 

  Images: DSC07567.JPG  Images: DSC07568.JPG  Images: DSC07558.JPG

 Images: DSCF1199.JPG  Images: DSCF1196.JPG

 Images: DSCF1198.JPG  Images: DSCF1197.JPG

 Images: DSC07556.JPG  Images: DSC07554.JPG Images: DSC07552.JPG 
Images: DSC07555.JPG

 

 

 

 

 

 

 

 


Copyright © 2009 - 2010 by Adam Brzęcki & Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej.

stat4u Valid XHTML 1.0 Transitional Poprawny CSS!