10 sierpnia wspominamy postać św. Wawrzyńca, patrona najstarszej kutnowskiej parafii, która dziś obchodzi swoje święto, a także patrona Kutna. Proponujemy Państwu fragmenty artykułu ks. dr. Jerzego Swędrowskiego “Święty Wawrzyniec diakon i męczennik, patron kutnowskiej wspólnoty”.
W Martyrologium Rzymskim zapisano pod datą 10 sierpnia imię Wawrzyńca, który był diakonem w służbie papieża Sykstusa II. Obydwaj oddali życie w prześladowaniach za czasów cesarza Waleriana. To wielcy męczennicy, którzy od wieku trzeciego po Chrystusie odbierają cześć we wspólnocie Kościoła jako autentyczni świadkowie. […] Diakon papieża Sykstusa II rozdał ubogim powierzone mu skarby Kościoła. To sformułowanie należy odczytywać w sensie dosłownym i w sensie duchowym, albowiem posługa wobec ubogich polega na trosce o rzeczy niezbędne, jak również o świadectwo wierności w obliczu próby.
Imię św. Wawrzyńca wpisuje się w historię miasta Kutna i poprzez wieki jest inspiracją dla kolejnych pokoleń. Takie bowiem imię nosi kościół i parafia, której dzieje rozpoczynają się w XIV wieku. Parafia św. Wawrzyńca wzrastała wraz z miastem […].
Św. Wawrzyniec żył w epoce, kiedy chrześcijaństwo rozwijało się z wielką szybkością. Właściwie we wszystkich krainach imperium rzymskiego rodziły się i rozwijały gminy chrześcijańskie. Kościół rozwijał także swoją aktywność na polu kultury i literatury chrześcijańskiej. Był to etap, kiedy wierzący w sposób twórczy zaadaptowali elementy kultury antycznej i stali się aktywną społecznością pomnażającą bogactwo literatury i sztuki basenu Morza Śródziemnego […].
Św. Wawrzyniec jest od starożytności uznawany za jednego z najbardziej popularnych świętych. Jego męczeństwo stało się inspiracją dla licznych przekazów, z których jedne mają wymiar historyczny, inne zaś apokryficzny. Nie zmienia to faktu, iż diakon Wawrzyniec umęczony na rozpalonej kracie stał się synonimem autentycznego świadectwa wiary i postawy godnej naśladowania. Jego imię kojarzy się wieńcem laurowym, który noszą zwycięzcy i ulubieńcy ludu. O św. Wawrzyńcu piszą w swoich dziełach tacy mistrzowie pióra jak Ambroży, Prudencjusz, Augustyn, Maksym z Turynu i Damazy. Już w IV wieku na rzymskim cmentarzu przy Via Tiburtina obchodzono święto św. Wawrzyńca, co świadczy o rozwijającym się kulcie. Jego wspomnienie umieszczono w starożytnych księgach liturgicznych Kalendarzu kartagińskim i „Leonianum”. Bezpośrednio po męczeńskiej śmierci jego grób stał się miejscem często odwiedzanym przez pielgrzymów. Nad grobem Świętego Diakona cesarz Konstantyn nakazał wybudować bazylikę, która była wielokrotnie przebudowywana i do dzisiaj spełnia swoje funkcje sakralne […].
Św. Wawrzyniec jest patronem ubogich, piekarzy, kucharzy i bibliotekarzy. Jego wstawiennictwu przypisuje się szczególną moc w trosce o dusze czyśćcowe. Jedna z największych rzek w Kanadzie (długości 3138 km) nosi jego imię. Julian Krzyżanowski przytacza ok. 25 przysłów związanych ze św. Wawrzyńcem, ku czci Świętego wystawiono w Polsce ok. 100 kościołów.
Św. Wawrzyniec ukazał zmysł organizacyjny i odpowiedzialność za ludzi oraz powierzane mu dobra. Podania o diakonie papieża Sykstusa II mówią, iż prefekt Rzymu dał Wawrzyńcowi trzy dni na przekazanie skarbów Kościoła władzy świeckiej. On zaś 10 sierpnia 258 roku przyszedł przed trybunał w otoczeniu ludzi kalekich, niewidomych, ubogich i bezbronnych, którym pomógł Kościół, i wskazał ich jako skarby wspólnoty wierzących.
W opis zjawisk w świecie i wszechświecie włączono imię Wawrzyńca: roje Perseidów spadające między 9 a 14 sierpnia, nazywane są „Łzami św. Wawrzyńca”.
Wezwanie św. Wawrzyńca, jednego z najdawniejszych patronów rycerstwa, którego kult był w Polsce żywy w czasach Galla Anonima i Bolesława Krzywoustego, występuje w kościołach będących kontynuacją dawnych kościołów grodowych, fundowanych w XI i w początkach XII wieku. […] Imię św. Wawrzyńca zostało umieszczone w Pierwszej Modlitwie Eucharystycznej, która nazywana jest Kanonem Rzymskim. Tą modlitwą eucharystyczną, jako jedyną, posługiwał się Kościół Zachodni aż do Soboru Watykańskiego. Wymienia się w niej imiona Maryi, Patriarchów, Apostołów, Papieży i męczenników trzech pierwszych wieków chrześcijaństwa. Imię sławnego Diakona było znane w całym ówczesnym świecie od ponad 1700 lat. Możemy więc zauważyć, że przyjęcie w Kutnie imienia św. Wawrzyńca jako patrona było otwarciem na szeroką perspektywę prawie całej ery chrześcijańskiej. Patronat świętych wiąże się także z relikwiami, które są doczesnymi znakami, duchowej opieki świętych.
Kutnowski kościół także posiada relikwie swego Świętego Patrona. W jego nawie południowej znajduje się neogotycki ołtarz, gdzie św. Wawrzyniec przedstawiony jest z palmą męczeństwa, kratą i w stroju diakońskim. […]
O roli św. Wawrzyńca w dziejach Kutna świadczy fakt, iż książę Siemowit IV w dokumencie z 1386 wiąże termin jarmarków z dniem święta Świętego Diakona, czyli z 10 sierpnia.. Jednak szczególnego znaczenia nabiera kutnowska symbolika pieczęci i herbów. Znajdujemy tam wyobrażenia dzików i lwów, a także postać św. Wawrzyńca. Za czasów Andrzeja Zamoyskiego – właściciela miasta Kutna, kiedy w 1766 roku uzyskało on od króla Stanisława Augusta przywilej lokacji na prawie magdeburskim, pojawia się na pieczęciach miasta postać św. Wawrzyńca. Znajdziemy tam Świętego Męczennika z atrybutami kraty i palmy, która oznacza męczeństwo, ale również zwycięstwo. Św. Wawrzyniec znajdował się również na pieczęciach związanych z wymiarem sprawiedliwości. Wizerunek św. Wawrzyńca pozostawał na pieczęciach miejskich za czasów okupacji pruskiej, kiedy nad głową Świętego umieszczono pruskiego orła. Zaś za czasów Księstwa Warszawskiego wizerunek św. Wawrzyńca wieńczyła korona i biały orzeł. Po roku 1816 na pieczęciach pojawił się znak zaborcy – carski dwugłowy orzeł. Warto zwrócić także uwagę na umieszczone w górnej części pieczęci Oko Opatrzności, to znak udzielanej łaski, która daje siłę do wierności aż po męczeństwo, i otwiera na realizacje swoich powinności. […] Choć św. Wawrzyniec nie głosił kazań, jego posługa diakońska stała się czytelnym znakiem, a męczeństwo pokazało radykalizm ewangeliczny.
Kopia obrazu “Święty Wawrzyniec” Francisco de Zurbarán, domena publiczna
