Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej zostało zarejestrowane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi w dniu 21 kwietnia 1972 r. Od 27 sierpnia 2003 r. jest wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, natomiast 17 lipca 2004 r. uzyskało status organizacji pożytku publicznego. Jego założycielami, zarazem pierwszymi kutnowskimi regionalistami, była grupa kutnowskiej inteligencji, przede wszystkim: nauczyciele, prawnicy, muzealnicy, bibliotekarze ponadto księgarze i lekarze. Wśród nich należy przede wszystkim wymienić: Grażynę Kin-Rzymkowską, Krystynę Brzozowską, Urszulę Macher, Franciszkę Gondek, Jadwigę Pukaczewską, Jadwigę Brodowicz, Zofię Marcinkiewicz, Wiesławę Rybczyńską, Marię i Adama Bednarków, Stefana Talikowskiego, Henryka Lesiaka, Jana Marciniaka, Stefana Pawlaka, Józefa Szymańczyka, Jana Pychińskiego, Stanisława Kurmana, Lechosława Kubiaka, Ryszarda Głogowskiego i Władysława Karczewskiego.
W pierwszych latach działalności członkowie TPZK podjęli pionierskie, na terenie Powiatu Kutnowskiego, prace nad badaniem i popularyzacją dziejów, tradycji i tożsamości swojej „małej ojczyzny”. Równolegle, rozpoczęli szeroką popularyzację idei regionalizmu oraz pozyskiwali kolejnych zwolenników dla tego rodzaju działalności społecznej.
Prezesami Towarzystwa byli kolejno: S. Talikowski (1972-1980), prawnik, literat i kolekcjoner, H. Lesiak (1981-1989), nauczyciel, bibliotekarz i regionalista, Andrzej Urbaniak (1989-2008), historyk, muzealnik, aktualnie Marek Wójkowski (od 2008).
Na koniec grudnia 2011 r. Towarzystwo liczyło około 250 członków, w tym 3 honorowych (Grażyna Kin – Rzymkowską, Henryk Lesiak, prof. zw. dr hab. Stanisław Marian Zajączkowski)). Ponadto Członkami Honorowymi Towarzystwa byli: ŚP Jerzy Dunin -Borkowski (1906-1992), ŚP. doc. dr Ryszard Rosin (1919-2003) i ŚP. Józef Szymańczyk (1909-2003). W Kutnie jego członkowie są zorganizowani w kilku sekcjach, zgodnie ze swoimi zainteresowaniami. Natomiast na terenie Powiatu Kutnowskiego Towarzystwo posiadało 3 oddziały: w Krośniewicach (powstał w 1995 r.). Bedinie (1999 r.) i Krzyżanowie (1999 r.). Aktualnie działa 1 oddział – w Bedlnie. Obecnie Towarzystwo jest największym stowarzyszeniem społeczno-kulturalnym na terenie powiatu kutnowskiego.
Początkowo siedzibą Towarzystwa była Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Stefana Żeromskiego w Kutnie. Od 1982 r. TPZK ma siedzibę w zabytkowym „Dworku modrzewiowym”, przy ul. Narutowicza 20. Obiekt ten należy on do najcenniejszych obiektów budownictwa drewnianego w Kutnie. Został wybudowany w latach 40. XIX w, przez rodzinę Starzyńskich, potem przez wiele lat należał do Chlewickich, po 1945 r. do Ostrowskich i Urzędu Miasta Kutno. Mieszczą się tutaj: Biuro Organizacyjne TPZK, biblioteka i księgarnia regionalna „Mała Ojczyzna”, sala odczytowa i posiedzeń zarządu oraz galeria malarstwa nieprofesjonalnego „Dworek Modrzewiowy”.
