9 maja 2025 r. miało miejsce wydarzenie pn. „Rajmund Rembieliński, dawny właściciel Krośniewic i prekursor przemysłowej Łodzi”. Zostało zorganizowane przez TPZK i Muzeum im. J. Dunin-Borkowskiego, w partnerstwie z Gminnym Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji w Krośniewicach,
pod patronatem honorowym Rektora Uniwersytetu Łódzkiego.
W ramach wydarzenia odbyły się w Krośniewicach dwa spotkania z prof. dr. hab. Krzysztofem Woźniakiem, emerytowanym pracownikiem Katedry Historii Polski XIX wieku w Instytucie Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego, autorem licznych publikacji naukowych, między innymi książki Rajmund Rembieliński. Wizjoner i manager Łodzi przemysłowej. Raporty z lat 1824-1830.
Spotkania były realizacją zadania publicznego, wspartego finansowo przez Burmistrza Krośniewic. Koordynatorką zadania była Julita Szczepankiewicz.
Pierwsze spotkanie skierowane do młodzieży odbyło się w Ośrodku Kultury OSPa, wzięli w nim udział uczniowie i nauczyciele Szkoły Podstawowej nr 1 i Liceum Ogólnokształcącego w Krośniewicach. Na drugie spotkanie w salach Muzeum im. J. Dunin-Borkowskiego przybyli: przedstawiciele władz Krośniewic − burmistrz Katarzyna Erdman i przewodniczący Komisji Oświaty, Kultury, Sportu i Opieki Społecznej Rady Miejskiej w Krośniewicach Waldemar Nowak, prezes Stowarzyszenia „Kłodawskie Dwory” Krzysztof Kocel, przewodnicząca Związku Emerytów w Krośniewicach Bożena Maślana, Jakub Selder − autor książki Od Gomolińskich do Rembielińskich, członkowie TPZK, miłośnicy historii regionalnej, mieszkańcy Krośniewic, Kutna i innych miejscowości powiatu kutnowskiego.
Biografia Rajmunda Rembielińskiego ukazana została w szerokim kontekście wydarzeń trzech pierwszych dekad XIX wieku − na przełomie epok feudalizmu i kapitalizmu. Po utracie przez Polskę niepodległości, R. Rembieliński, ożeniony z dziedziczką Krośniewic Agnieszką Opacką, gospodarował w majątku wniesionym przez żonę w posagu, który po rozpadzie małżeństwa i braku potomstwa przeszedł na jego własność. Przeprowadził w Krośniewicach kilka ważnych inwestycji i powiększył dobra, zakupując wieś Pomarzany. Równocześnie rozwijał karierę, osiągając pozycję najwybitniejszego przedstawiciela administracji Królestwa Polskiego. Między innymi jako prefekt departamentu płockiego, a następnie prezes Komisji Województwa Mazowieckiego o bardzo rozległych kompetencjach, stał się jednym z kreatorów polityki gospodarczej rządu Królestwa Polskiego. Jego bezgraniczne i nieuznające kompromisów oddanie służbie dla dobra ogółu służyło jednemu celowi: osiągnięciu wolności gospodarczej. Cieszył się wielkim zaufaniem i uznaniem rządu, jednak konieczność podejmowania niepopularnych decyzji przysporzyła mu wrogów wśród konformistycznej szlachty. Dziełem jego życia było nadanie miastom znaczenia gospodarczego, przebudowa dróg, budowa osad fabrycznych, stworzenie korzystnych warunków dla imigrantów zarobkowych, głównie „fabrykantów” czyli wytwórców sukna i lnu, napływających z ogarniętych kryzysem państw Europy. Osada Łódka była zaczątkiem miasta Łodzi jako prężnego ośrodka przemysłu włókienniczego oraz Łódzkiego Okręgu Przemysłowego.
W latach 1824-1830 Rembieliński składał roczne raporty „o postępie zakładów fabrycznych w województwie mazowieckim i czynnościach Sekcji Fabrycznej”, zawierające część opisową i statystyczną. Zamieszczał w nich szczegółowe informacje dotyczące aktualnej sytuacji społeczno-gospodarczej miast i osad fabrycznych oraz tabele z wykazami fabryk i rękodzielni przemysłu bawełnianego, lnianego i konopnego. Uwzględnione w nich były m.in.: liczba zatrudnionych, park maszynowy, rodzaj wyrobów i wielkość produkcji, przychody konsumpcyjne, a także eksport do Rosji. Co ciekawe, w raportach występuje Kutno jako jedna z osad fabrycznych obwodu gostyńskiego, produkująca wyroby lniarskie i konopne.
Kres jego karierze położyła odmowa wykonania carskiego ukazu konfiskaty majątków ziemian oskarżonych o udział w powstaniu listopadowym. Powrócił wówczas do zajęć pana na włościach.
Fot. Julita Szczepankiewicz, Marek Gołębiewski
