Cudze chwalicie, swego nie znacie… czyli kutnowski akcent Ogólnopolskiego Święta Kolekcjonerów.
Honorowa Nagroda Hetmana Kolekcjonerów Polskich Jerzego Dunin-Borkowskiego jest przyznawana raz w roku za wybitne zasługi na rzecz kolekcjonerstwa polskiego. Jej wręczenie zawsze następuje w Muzeum im. Jerzego Dunin-Borkowskiego w Krośniewicach. Jerzy Dunin-Borkowski był wybitnym kolekcjonerem, a całe swoje zbiory przekazał państwu polskiemu, by służyły społeczeństwu polskiemu.
Po zgłoszeniu kandydatów (a co roku jest ich wielu) następuje głosowanie Kapituły, która wyłania 5 laureatów. Wśród tych laureatów, w roku 2014, znalazł się zgłoszony przez Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej – Tadeusz Kacalak. Z radością pojechaliśmy do Krośniewic na Święto Kolekcjonerów, by pogratulować mu tej niezwykłej nagrody. W tym roku Kapituła Honorowej Nagrody postanowiła wyróżnić także: Janusza Ignacego Borkowskiego, Janusza Miliszkiewicza, Wojciecha Romualda Jędrzejewskiego, Krzysztofa Antoniego Witkowskiego.
Laureat otrzymuje pierścień srebrny, pozłacany, którego wzór oparty został o zachowane w zbiorach pierścienie rodowe szlachty polskiej z XVII i XVIII wieku. Na ośmiobocznej płytce pierścienia znajduje się herb Dunin -Borkowskich „Łabędź” z klejnotem i labrami. Na szynie zaś dewiza nagrody: „Przeszłość – Przyszłości”, czyli słowa z frontonu świątyni Sybilli, pierwszego muzeum polskiego założonego przez księżnę Izabellę Czartoryską.
Gratulujemy panu Tadeuszowi Kacalakowi – kutnowskiemu kolekcjonerowi sztuki ludowej Art Brut, niegdyś członkowi TPZK, który tworzył sekcję rzeźbiarską w naszym stowarzyszeniu!
Tadeusz Kacalak kolekcjoner sztuki ludowej. Pasja kolekcjonerstwa zaczęła się w latach 70-tych, a w latach 80-tych zdominowała życie Tadeusza Kacalaka, i trwa do chwili obecnej. Rzeźb jest w kolekcji ponad 1000. Wciąż przybywa eksponatów do kolekcji sztuki nieprofesjonalnej w zakresie sztuki ludowej, konkretnie rzeźby w drewnie, w glinie oraz obrazy. W tej kolekcji znajdują się prace zaliczane do sztuki naiwnej, prymitywnej, Art Brut.
W 1989 r. po wielu staraniach otworzył Galerię wystawienniczą polskiej rzeźby ludowej, którą uważa za swoje największe życiowe osiągnięcie. W wyremontowanej i wykupionej posesji, w której mieściła się pracownia, zgromadził imponującą kolekcję rzeźbiarstwa ludowego ze wszystkich regionów kraju. Początkiem kolekcji były rzeźby, które Tadeusz Kacalak nabył od cenionego artysty Stanisława Kopki z Dzierzbiętowa. W swojej kolekcji posiada rzeźby sygnowane przez najwybitniejszych artystów: Jana Krajewskiego, Bronisława Bednarza, Antoniego Barana, Bolesława Grabskiego, Wacława Skirzyńskiego, Wiktora Rysio, Józefa Sobotę, Henryka Abramczyka i wielu innych. Znajduje się tu rzeźba reprezentowana przez twórców jak: Roman Śledź, Antoni Baran, Stanisław Mika, Wojciech Mika, Jan i Wincenty Krajewscy, Wacław i Stanisław Suska, Józef Sobota, cała rodzina Adamskich Marian, Tadeusz i Zenon, Dynkiewicz, Dużyński, Kołacz, Andrzej Cichoń, rodzina Skibińskich, Stanisław Majewski, Stanisław Zagajewski, Parasion, Eugeniusz Zygadło, Adam Zygadło, Stanisław Korpa, Izydor Błaszczyk, Kępczyński, Majerek, Kopka, Ignacy Kamiński, Filomena Robakowska, Furgała, Szczepan Mucha, Żegliński, Grabski i Mazur i wielu innych ze wszystkich regionów Polski. Ważnym elementem kolekcji są prace kutnowskich twórców: Eugenii Skibińskiej, Andrzeja Wojtczaka i Antoniego Kamińskiego. W kolekcji są największe nazwiska twórców, z ośrodków rzeźbiarskich jak: Paszyn, Zawidz Kościelny, Łuków, Karpaty. Prace pochodzą z pocz. XX w. i niektóre są o wiele starsze.
Kolekcja zawiera także około 150 obrazów, i takie nazwiska jak: Ryszard Kosek, Magdalena Razik, Wiśnios, Wiktor Chrzanowski, Tadeusz Żak, Więcek, Luciński, Nikifor, Krzysztof Reszczyński i wielu innych, w tym również malarstwo na szkle: Gawłowa. Kolekcja prezentowana jest na co dzień w prywatnej galerii, do której przyjeżdżają zwiedzający zarówno z zagranicy, jak i z Polski. W galerii prowadzona jest kronika, w której jest mnóstwo zapisanych kart…
Za swoje wybitne zasługi dla kultywowania i popularyzowania tradycyjnej sztuki Tadeusz Kacalak został uhonorowany:
– nagrodą im. Stanisława Wyspiańskiego (1987),
– Złotą Odznaką Miasta Kutna (1998),
– Srebrnym Krzyżem Zasługi (1998),
-Dyplomem Stowarzyszenia Twórców Ludowych za całokształt twórczości (1998),
– Dyplomem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za upowszechniania kultury ludowej (2000),
– Nagrodą im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej” (2004),
– Medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2007).
Tadeusz Kacalak jest rzeźbiarzem. W 1986 r. wybrano go na prezesa Zarządu Oddziału Mazowieckiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych, do którego został przyjęty w 1983 r. W 1987 r. został laureatem prestiżowej nagrody Artystycznej Młodych im. S. Wyspiańskiego w dziedzinie sztuki ludowej. Lata kolejne zaowocowały udziałem w licznych wystawach i konkursach, a prace artysty zostają zakupione do wielu muzeów polskich i kolekcji zagranicznych m.in.: w Niemczech, Belgii, Holandii, Francji, USA i Kanadzie. Związane z tym wyjazdy zagraniczne służyły prezentowaniu dorobku artystycznego i tajników warsztatu twórczego. Corocznie od 2003 r. jest uczestnikiem Ogólnoświatowych Targów Sztuki Ludowej w Santa Fe w Stanie Nowy Meksyk, pełniąc zaszczytną rolę ambasadora polskiej sztuki ludowej. Miał wiele wystaw indywidualnych, m.in. w Polsce, Belgii, Holandii, Niemczech oraz zbiorowych m.in. w USA w Portland i Santa Fe.
Jego twórczość miała ogromny wpływ na kształtowanie specyficznego stylu kutnowskiego rzeźbiarstwa, charakteryzującego się spiętrzeniem w horyzontalnym układzie kilku rzędów figur zawartych w jednej bryle.
